Tìm kiếm thông tin:
  Chuyên đề Bạn nhà nông
Nuôi
Trồng
Giống
Vật tư
Thiết bị - Công cụ
  Nhà nông tôn vinh
DNghiệp thân thiện
SPhẩm ưa chuộng
Nông dân thành đạt
  Trao đổi kinh nghiệm
Kinh nghiệm SX
Hỏi & đáp
  Danh bạ Bạn nhà nông
Cơ quan - Ban nghành
Hội - Hiệp hội
DN Sản xuất
DN Chế biến
DN D.Vụ-Thương mại
Trang trại
  Giới thiệu Bạn nhà nông
Website
Cẩm nang
Hồ sơ
Liên hệ


 Kinh nghiệm SX

Bệnh nấm hại tằm

Hiện nay, ở Lâm Đồng, bệnh tằm do nấm gây ra đã phát triển ở nhiều địa phương, gây hại rất nghiêm trọng. Bệnh đã trở thành dịch lớn phát sinh, phát triển trên diện rộng ở quy mô xã và huyện. Từ Cát Tiên, Đạ Tẻ đến Bảo Lộc, Di Linh, Lâm Hà và Đơn Dương, đâu đâu bà con nông dân cũng kêu thất thu vì bệnh tằm vôi. Có gia đình đã bị bệnh phá hại nhiều lứa, mất trắng, không còn khả năng tổ chức nuôi lại. Nhiều hộ đã phải ngừng nuôi tằm đi làm việc khác. Để giúp bạn đọc hiểu và biết cách phòng bệnh này, tôi xin nêu một số nét chính như sau:

A. Nguyên nhân gây bệnh 

Tằm dâu hay một số côn trùng khác thường hay bị các loại nấm ký sinh gây hại, có tên chung là Muscardine. Chúng có 5 dạng khác nhau tùy theo màu: trắng, vàng, xanh, đen và nâu. Ngoài ra còn có một loại có tên Aspergillus không có màu đặc trưng. Loại nấm thường gặp nhiều là loại Muscardine màu trắng, gây hại cho tằm rất phổ biến. Bào tử của nấm có hình cầu hoặc ô van, kích thước biến thiên từ 2,5 - 4,5mm đến 2,3-4mm.

B. Quá trình nhiễm 

Khi gặp ẩm độ thích hợp lớn hơn 90% bào tử, tiếp xúc với da tằm bị trương ra và bắt đầu nảy mầm (1-2 cái). Nó thông qua lỗ thở, phần da mỏng, mềm của tằm để xâm nhập vào bên trong cơ thể. Từ đó, bào tử nấm mới được hình thành và lan tràn khắp cơ thể tằm. Sợi nấm tiếp tục phát triển bên trong xoang thân. Máu tằm trở nên xấu đi do tế bào bị phá hủy, độ acid của máu bị trung hòa. Khi sự phát triển của nấm đến đỉnh cao thì sự tuần hoàn của máu chậm lại, ngừng lưu thông và tằm bị chết. Bào tử nấm tiếp tục nẩy mầm, lan tràn đến mô mở, cơ, hệ thần kinh, tuyến tơ và thể malpighi. Khi tằm chết thì sự phát triển của nấm càng nhanh, xuyên suốt từ trong ra ngoài, tạo ra nhiều sợi nấm và bào tử có màu trắng trên toàn thân tằm.

Lúc này các bào tử (conidi) rơi rụng, phát tán theo gió, nước mưa và các tác nhân khác để lây nhiễm trên phạm vi rộng lớn. Vì vậy tằm bệnh chết là nguồn bệnh rất nguy hiểm. Tằm con, tằm lớn rất dễ bị bệnh này xâm nhiễm, nhất là lúc mới ngủ dậy, vì lúc này da tằm rất mỏng, mềm. Tằm con mới nở từ trứng ra cũng rất dễ bị nấm xâm nhiễm, nếu mặt trứng có bám dính bào tử nấm mà không được xử lý tiêu độc hữu hiệu.

Trong môi trường nhiệt độ 18-22oC, ẩm độ lớn hơn 90%, mật độ tằm dày, bề mặt nơi tằm hoạt động ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho bệnh nấm phát sinh. Nếu có bào tử bệnh, sau 13 giờ thân tằm sẽ bị nhiễm bệnh. Ngược lại nếu ẩm độ không khí thấp hơn 70%, bệnh rất khó phát triển.

C. Triệu chứng 

Sau khi bị nhiễm bệnh, tằm kém ăn và ít hoạt động. Khi bệnh bột phát, các vết như chất dầu loang sẽ xuất hiện trên da. Tằm cũng có thể bị ỉa chảy hay ói mửa (nôn ra nước ở miệng). Mình tằm mềm, da mất tính đàn hồi, có màu trắng bệch. Tằm ngừng hoạt động và thường bị chết sau khi nhiễm bệnh từ 3-5 ngày. Nếu có sự xuất hiện của vi khuẩn trên thân tằm bệnh, thân tằm sẽ có màu hồng hay màu đỏ. Đó là sắc tố của vi khuẩn có tên là Serratia marcescens. Sắc tố này sẽ mất đi sau một thời gian ngắn. Cơ thể tằm dần dần cứng lại, sau khi chết 1-2 ngày được phủ một lớp bột trắng. Lúc đầu xuất hiện ở lỗ thở, màng giữa các đốt thân, cuối cùng là toàn thể tằm xuất hiện vô số bào tử nấm có màu trắng như vôi. Cho nên người ta hay gọi bệnh này là bệnh tằm vôi, hay bệnh tằm khương (cứng lại).

D. Biện pháp phòng trừ

Khi tằm đã bị nhiễm bệnh này hay các loại bệnh khác, hiện nay chưa có biện pháp gì có hiệu quả để trừ bệnh cứu tằm. Vì vậy các biện pháp nêu ra dưới đây chỉ nhằm mục đích phòng bệnh là chính. Nếu việc phòng bệnh này được thực hiện tốt ngay từ trước khi nuôi tằm, trong quá trình nuôi và sau khi kết thúc lứa tằm ở tất cả thôn, xã, ai ai cũng làm đúng quy trình thì hiệu quả mang lại sẽ đạt được ý muốn đối với tất cả các loại bệnh nấm và những bệnh khác của tằm.

1. Tạo môi trường nuôi (nhà cửa, dụng cụ) sạch sẽ, vô trùng trước khi băng tằm

- Quét dọn, lau chùi, cọ rửa nền nhà, tường trần nhà và xung quanh nhà nuôi. Đối với dụng cụ nuôi phải quét và giặt sạch ở sông, suối hoặc bể nước được rửa lại bằng nước sạch, để ráo nước, phơi khô kiệt cả hai mặt ngoài trời nắng trong nhiều ngày.

- Pha dung dịch phoóc môn có nồng độ từ 3-5% nguyên chất, phun ướt đều mặt nền, tường, trần nhà và những dụng cụ nuôi. Đóng kín cửa, dùng giấy dán, bịt kín các lỗ, khe nhỏ để tăng hiệu lực diệt khuẩn của thuốc. Sau 24 giờ mới mở ra hong khô 1-2 ngày mới có thể nuôi lứa tằm tiếp theo.

2. Rẩy thuốc Papzol (phoóc môn khô) sát trùng mình tằm. Trong quá trình vận chuyển, bảo quản, ấp, trứng có thể bị nhiễm bệnh do sự tiếp xúc được với các bào tử nấm trong không gian hay tay chân con người mang đến. Vì vậy trước khi băng tằm phải rây một lớp thuốc Papzol mỏng lên mình tằm kiến, sau 20 phút mới tiến hành băng tằm. Ngày thứ nhất và ngày thứ 2 tuổi 1, tuổi 2 đều phải rây thuốc sát trùng mình tằm như vậy trước khi cho ăn bữa sáng mát mẻ. Ngày thứ 1 và thứ 3 của tuổi 3 cũng làm như vậy nhưng lượng thuốc nhiều hơn.

3. Thay phân, san tằm kịp thời, để thưa vừa phải là biện pháp làm cho tằm được ở sang nong mới khô ráo, sạch sẽ, không bị chèn ép lẫn nhau. Cần loại bỏ kịp thời những con bị bệnh và nghi là bị bệnh, không cho tiếp xúc với tằm khỏe, hạn chế sự lây nhiễm lẫn nhau. Phải tập trung tằm bệnh vào một chỗ để chôn sâu cùng vôi bột, tránh sự ô nhiễm môi trường.

4. Điều hòa nhiệt, ẩm độ phù hợp với yêu cầu của tằm, tạo độ thông thoáng cho tằm, nhưng không được để gió thổi trực tiếp không để ánh nắng trực xạ vào nong tằm.

Tằm con cần 27-28oC, ẩm độ 80-85%.

Tằm lớn: 24-25oC, ẩm độ 70-75%.

Điều kiện nhiệt, ẩm độ nêu trên rất thuận lợi cho sự phát dục của tằm nhưng lại ngăn chặn sự phát sinh, phát triển bệnh nấm hại tằm. Để tạo được nhiệt, ẩm độ nêu trên, phải dùng nhiều biện pháp khác nhau. Giảm nhiệt bằng cách mở cửa sổ, lỗ thông trần, tạo ra dòng không khí đối lưu lúc trưa nắng còn có tác dụng thay đổi không khí trong nhà tằm, trong đó đốt than tăng nhiệt, bài ẩm là biện pháp tốt nhất, nhưng phải điều hòa chính xác đúng yêu cầu của tằm, dù là vừa đủ.

5. Cho tằm ăn dâu tươi, khô ráo, đúng tuổi, sạch sẽ và đủ no là biện pháp làm cho tằm khỏe, tăng cường đề kháng, chống bệnh phát dục bình thường, có năng suất cao.

6. Phân tằm, lá dâu thừa, xác tằm chết phải được thu gom, ủ sâu chờ hoai mục mới được đem bón cho cây trồng. Không được bón phân tươi, nhất là bón lộ trên mặt ruộng.

Ghi chú:

Yêu cầu nhẹ tay, rây đều để thuốc rơi nhẹ bám đều khắp bề mặt da tằm.

- Tuổi 1-3: dùng loại thuốc chuyên của tằm con.

- Tuổi 4-5: dùng loại thuốc chuyên cho tằm lớn.

Cả lứa một hộp cần 1,8 kg thuốc cho tằm lớn, 270 g thuốc cho tằm con.

7. Không nên nuôi chung tằm con và tằm lớn cùng trong một củi, một phòng nhỏ. Làm như vậy tằm con rất dễ bị nhiễm bệnh từ tằm lớn, không có đủ dưỡng khí tốt để phát dục, rất dễ bị hỏng nửa chừng.

8. Trước khi vào nhà tằm, phải thay guốc dép, quần áo của nhà tằm, rửa tay sạch bằng dung dịch Clorua vôi 2%. Nhất là sau khi vừa thay phân và bắt tằm bệnh, phải rửa tay sạch mới thao tác những việc khác.

9. Tất cả những người nuôi tằm phải làm tốt những biện pháp nêu trên, để bệnh không lây nhiễm lẫn nhau. Nếu chỉ một hộ không làm tốt, xác và phân tằm để bừa bãi sẽ lây nhiễm cho cả thôn xóm.

Kết thúc lứa nuôi phải tiến hành vệ sinh tiêu độc như điểm 1 mục D đã nêu trên để tránh bào tử bệnh phát tán lây nhiễm sang nơi khác.

Nguồn tin: Nguyễn Quốc Tuấn (Tổng công ty dâu tằm tơ Việt Nam)


° Các tin khác
• Bệnh mốc sương khoai tây và cách phòng trừ
• Làm sao phòng bệnh gà rù
• Bảo vệ nguồn gen và khai thác kết quả tạo trầm trên cây trầm hương
• Kỹ thuật trồng Rong sụn trong đầm vịnh kín gió
• Kỹ thuật trồng Rong sụn trong ao nuôi Tôm
• Phòng trừ sâu bệnh đầu vụ lúa hè thu - P3
• Phòng trừ sâu bệnh đầu vụ lúa hè thu - P2
• Phòng trừ sâu bệnh đầu vụ lúa hè thu - P1
• Phòng và trị bệnh đối với mô hình nuôi ếch Thái
• kỹ thuật nuôi lươn mới
• Yến Sào: Loài chim kỳ lạ
• Vàng xanh của biển
• Sâu xanh da láng và biện pháp phòng trừ
• Bón phân cho mô hình trồng màu dùng màng phủ NN
• Dùng Tilt-Super xử lý hãm đọt dưa hấu để nuôi trái
• Kỹ thuật trồng ngò rí lấy hạt
• Kỹ thuật nuôi Gà ác
• Sử dụng máy đo độ pH
• Sử dụng hiệu quả máy bơm khí cho nuôi tôm
• Cắt/không cắt cuống mắt để kích thích tôm đẻ
• Nuôi tôm sú nước ngọt: được, nhưng nên chăng?
• Tại sao tôm sống trong nước ngọt và lợ lớn nhanh hơn sống trong nước mặn
• Tác dụng của vôi trong nuôi thủy sản
• Nuôi cá điêu hồng sau vụ tôm
• Trồng rong sụn như thế nào?
• Trồng Hành Tím bằng phương pháp gieo hạt
• Trồng cà chua vụ muộn
• Nuôi cua lột
• Phòng trị bệnh chảy mủ, chết dây trên cây dưa hấu
• Phòng trừ bệnh thán thư trên cây ớt

 

Trang web được thiết kế và lưu trữ tại VietnamNetweb