Tìm kiếm thông tin:
  Chuyên đề Bạn nhà nông
Nuôi
Trồng
Giống
Vật tư
Thiết bị - Công cụ
  Nhà nông tôn vinh
DNghiệp thân thiện
SPhẩm ưa chuộng
Nông dân thành đạt
  Trao đổi kinh nghiệm
Kinh nghiệm SX
Hỏi & đáp
  Danh bạ Bạn nhà nông
Cơ quan - Ban nghành
Hội - Hiệp hội
DN Sản xuất
DN Chế biến
DN D.Vụ-Thương mại
Trang trại
  Giới thiệu Bạn nhà nông
Website
Cẩm nang
Hồ sơ
Liên hệ


 Trồng

Kỹ thuật mới trong luân canh cây màu trên ruộng mùa khô.

NHỊP CẦU NHÀ NÔNG kỳ này đến với các bạn có các nhà khoa học tham gia:

* TS. Trần Thị Ba –Bộ môn Khoa học Cây trồng, Khoa Nông nghiệp và SHƯD, Trường Đại học Cần Thơ.* ThS. Phan Thị Bé – Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. * KS. Nguyễn Thị Nghiêm – Bộ môn BVTV Khoa Nông nghiệp, Khoa Nông nghiệp và SHƯD,Trường Đại học Cần Thơ.* KS. Tiêu Minh Tâm – Trưởng phòng Chuyển giao kỹ thuật, Công ty CP BVTV An Giang – Đại diện cho đơn vị phối hợp thực hiện chương trình.

Hỏi:

Tác dụng của màng phủ nông nghiệp trong kỹ thuật trồng dưa không tưới nước nói riêng và trên những liếp trồng rau màu nói chung? Màng phủ có hạn chế được côn trùng hay không, đặc biệt là bọ trĩ? Màng phủ phản chiếu ánh sáng mạnh dễ làm cho cây con chết đặc biệt là cây dưa, bầu bí như vậy có đúng hay không?

Đáp :

(TS. Trần Thị Ba): Trồng dưa hấu không tưới nước là một kỹ thuật mới trong việc sử dụng màng phủ nông nghiệp để sản xuất rau màu an toàn mà Khoa NN&SHƯD đã nghiên cứu và chuyển giao cho bà con trong những năm gần đây. Sau khi làm đất và phủ bạt nilon hết mặt liếp, bà con chỉ cần bơm nước lên rãnh rồi điều chỉnh mực nước cho hợp lý mà không cần phải tưới trong suốt vụ dưa.

Để áp dụng thành công phương pháp này cần chú ý: mặt đất cần phải bằng phẳng, vì khi đưa nước đưa vào rãnh nếu đất chỗ nào bị cao, gò thì cây dưa sẽ bị khô hoặc là đất chỗ thấp thì sẽ bị úng. Nếu đất có độ dốc hơi nghiêng về một hướng thì được có nghĩa là chúng ta chặn lại, tưới chỗ cao riêng chỗ thấp riêng. Đất phải chuẩn bị kỹ lưỡng, thu hoạch lúa ĐX xong không cần phải cày vì nếu cày sẽ phá vỡ tầng đế cày, phèn sẽ bốc lên, do đó cần đảo đất thành từng lớp mỏng khoảng 3-5cm đắp lên trên mặt liếp. Mùa nắng thì làm liếp thấp chỉ cần đạt 10-15cm là đạt yêu cầu và nên làm dạng mái nhà. Làm liếp xong rồi ta đậy màng phủ độ rộng khoảng 1,6m.

Đối với điều kiện ở VN nói chung và ĐBSCL nói riêng, chúng ta chỉ sử dụng một loại màng phủ. Nhiều công ty sản xuất màng phủ khác nhau nhưng màng phủ chỉ có một loại là mặt trên màu xám bạc và mặt dưới màu xám đen. Màng phủ màu xám bạc khống chế bọ trĩ hiệu quả rất cao, ngoài ra còn khống chế một số đối tượng côn trùng chích hút làm cho cây bị thu đọt như rầy mềm, rầy phấn trắng hoặc nhện đỏ. Ngoài ra còn những đối tượng khác cắn phá trên lá, trái như sâu xanh sọc trắng, sâu ăn tạp, ấu trùng bọ rầy dưa ở dưới đất cắn phá bộ rễ cây cũng được cách ly bởi màng phủ nên hạn chế được nhiều.

Rau, dưa nói chung rất mẫn cảm với nhiệt độ cao nên khi trồng trên bề mặt màng phủ vào mùa nắng, nhiệt độ cao làm cho cây con bị ảnh hưởng, bị héo, mất sức, do đó chúng ta phải biết tính năng của màng phủ NN đồng thời phải nắm vững đặc tính đối tượng cây trồng. Thí dụ cây dưa bầu bí là cây có bộ rễ cây con trong vườn ươm rất mạnh, khi chúng ta nhổ đem ra trồng thì chiều dài của rễ dài hơn gấp đôi so với của thân bên trên, do đó nên trồng cây dưa khi cây con khoảng 5-7 ngày lúc đó rễ chỉ tới đáy bầu, thân ngắn, rễ cũng ít bị mất sức thì đạt hiệu quả cao.

Không nên đậy rơm trong thời gian đầu mà cần phải phủ màng phủ ngay trước khi trồng vì tính năng quan trọng của màng phủ là bề mặt phản chiếu khống chế các đối tượng gây hại nhất là bù lạch cũng đồng nghĩa là làm chậm đi sự phát triển bệnh bắn máy bay hay đầu lân.

Hỏi:

Các bệnh trên lúa như đốm vằn, cháy lá, vàng lá, cháy bìa lá và đốm nâu thì bệnh nào có khả năng truyền bệnh cho cây màu trong vụ sau? Khi làm đất để làm màu cho vụ sau thì có nên đốt rơm hay không?

Đáp :

(KS. Nguyễn Thị Nghiêm): Trong các đối tượng trên cần quan tâm là bệnh đốm vằn. Bệnh này do một loại nấm thường xuyên có mặt trong xác bã cây, trong rơm rạ còn sót lại trên đồng ruộng, nó gây hại trên rau màu với các triệu chứng rất đa dạng ví dụ trên cây đậu côve bắp cải và rau tần ô… thì cháy nhũn lá, trên các cây họ đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu đũa... thì bị thối gốc hay nhũn lá, dưa bầu bí, khổ qua cũng rất dễ bị nhiễm nấm này. Đặc biệt trên bắp luân canh sau vụ lúa cũng thấy bệnh đốm vằn, bệnh sẽ nặng hơn trên những ruộng mà vụ lúa trước bị bệnh đốm vằn. Nói chung nấm gây bệnh đốm vằn có thể tấn công trên rất nhiều loại hoa màu nên cần quan tâm đến việc luân canh rau màu nhất là trên những ruộng thường xuyên bị đốm vằn.

Hiện tượng chạy dây trên dưa do rất nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính là do nấm từ ruộng lúa lan truyền qua. Theo tập quán trước đây bà con thường hay đốt rơm vì nghĩ rằng sẽ trả lại một lượng chất kali cho đất giúp cho rau màu hoặc lúa vụ sau phát triển tốt, và những mầm bệnh cũng sẽ bị tiêu diệt. Tuy nhiên, quan điểm mới hiện nay không nên đốt vì nguồn rơm rất cần thiết trong sản xuất, nếu bà con trồng màu trong vụ khô thì cần rơm để tủ lên rau màu đặc biệt là những nơi chưa có màng phủ nông nghiệp; các chế phẩm sinh học cũng rất cần nguồn rơm để tạo điều kiện cho những vi sinh vật, nấm có lợi cho cây trồng phát triển tốt, tấn công lại nấm gây hại; rơm còn dùng chất nấm để tăng thu nhập của bà con.

Tuy nhiên, nếu sợ nguồn bệnh trong rơm có thể lây lan qua rau màu của mình thì bà con nên áp dụng màng phủ nông nghiệp. Trường hợp ruộng thường xuyên bị đốm vằn thì chúng ta nên loại trừ nguồn rơm đó đưa ra khỏi ruộng và nếu cần rơm để tủ rau màu thì có thể xử lý bằng cách dùng một số hóa chất để tưới vào đống rơm chúng ta dự trữ để tủ lên rau màu trong vụ tới.

Hỏi:

Do đất gò nên tôi áp dụng mô hình canh tác 1 vụ lúa 2 vụ màu, sau khi trồng lúa thì trồng đậu nành sau đó thì trồng khoai lang. Sau khi trồng đậu nành thì vụ khoai lang sẽ nhẹ phân hơn do lượng đạm còn trong đất rất là nhiều. Xin hỏi sau khi thu hoạch khoai lang xong thì xới dập toàn bộ dây khoai cho nước vào ngâm 15 ngày sạ lúa,xin hỏi cách làm trên đúng hay không? Dây khoai lang có ảnh hưởng gì không?

Đáp :

(ThS. Phan Thị Bé): Dây khoai lang sau khi thu hoạch dập xuống dưới đất, ngâm 15 ngày mới sạ lúa là tốt, mặc dù có thể sạ ngay cũng được vì khi sạ lúa thì sau thời gian khoảng 7 ngày cây lúa mới bắt đầu lấy dinh dưỡng từ đất, mà bộ rễ cây lúa sạ trên mặt đất chưa tiếp xúc được với dây khoai được tủ đất nên sẽ không ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển cây lúa. Giai đoạn 15 ngày sau khi sạ thì một số bà con xử lý thuốc cỏ 2,4D để diệt cỏ trên lúa cho nên những dây khoai còn sống sót cũng sẽ rụi đi làm cho lúa sinh trưởng và phát triển bình thường. Lượng phân hữu cơ mà dây khoai lang bỏ lại trên ruộng lúa cũng làm tăng dinh dưỡng cho ruộng lúa.

Hỏi:

Nấm Tri -cô có tác dụng trên những loại rau màu nào, đồng thời hướng dẫn cách xử lý trên ruộng trong mùa khô?Quê tôi chủ yếu trồng dưa hấu vậy dùng 1 bao phân hữu cơ sinh học và 1 bao super lân và nấm Trichoderma trộn bón lót cho dưa hấu trước khi xuống hạt có được không?

Đáp:

(KS. Nguyễn Thị Nghiêm): Chế phẩm Trichoderma qua thử nghiệm thấy có tác dụng tốt trên rất nhiều loại rau màu đặc biệt đối với nhóm dưa bầu bí (dưa hấu, dưa leo, khổ qua), nhóm rau cải (bắp cải, cải ngọt, xà lách). Đối với các loại rau màu này, nấm Trichoderma có hiệu quả rất tốt đối với những bệnh thối gốc, thối rễ, héo cây, chết nhát, đặc biệt chế phẩm này cũng có khả năng ngăn cản sự phát triển trứng của nhóm tuyến trùng sống trong đất và hại rễ cây. Đối với gừng cũng được nông dân ở các nơi thử nghiệm cho thấy có hiệu quả trong việc phòng trị bệnh thối củ do nấm tấn công, phòng trị hiện tượng chạy dây trên dưa bầu bí do những nấm tấn công từ gốc hoặc rễ của cây thì cũng có tác dụng tốt. Ngoài ra chế phẩm này cũng có tác dụng tốt trong việc phòng trị một số bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi, đặc biệt gần đây đã thử nghiệm trên nhóm hoa cũng có hiệu quả rất tốt để phòng trị bệnh thối rễ và héo cây.

Cách xử lý: đối với rau màu thì bà con có thể chuẩn bị các thành phần để giúp cho chế phẩm Tri Cô phát triển tốt. Đó là những xác bã của cây cỏ, rơm, lục bình, những xác bã này bà con phơi héo sau đó sẽ trộn với phân chuồng.

Sau khi gieo hột hoặc đặt bầu cây con thì bà con đậy xác bã trộn chung với phân chuồng lên trên, sau đó tưới hoặc phun chế phẩm dung dịch Trichoderma. Để biết thêm chi tiết bà con có thể liên hệ với bộ môn BVTV khoa NN&SHƯD Trường ĐHCT để được hướng dẫn chi tiết hơn và cụ thể hơn đối với từng loại cây trồng. Có thể liên hệ với chương trình NCNN để được cung cấp tài liệu và giải đáp.

Trồng dưa hấu dùng 1 bao phân hữu cơ sinh học và 1bao super lân và nấm Trichoderma trộn bón lót cho dưa hấu trước khi xuống hạt là đúng và nên bổ sung thêm 30kg phân 16-16-8/1.000m2, đồng thời, nếu ở vùng đất phèn nên bón thêm vôi để nấm Trichoderma phát triển tốt.

Hỏi:

 Rau màu trồng dưới chân ruộng vào mùa khô thì giữa cách tưới thấm và tưới trực tiếp thì cách nào hiệu quả hơn và tiết kiệm nước ?

Đáp:

(TS Trần Thị Ba): Trồng rau dưới chân đất ruộng lúa thì cả hai biện pháp tưới thấm, tưới trực tiếp đều có hiệu quả. Tuy nhiên, cả hai biện pháp tưới này đều tốn nước, chỉ có biện pháp tưới nhỏ giọt thì tiết kiệm nước, cách tưới này ở ĐBSCL chưa có, chỉ có ở TPHCM và các trang trại trồng rau áp dụng.

Hỏi:

Tôi đang trồng 2,5 công ớt hiện rất nhiều trái nhưng đang bị bệnh héo xanh, xin hỏi cách phòng trị như thế nào? Cách phòng bệnh ngủ ngày trên cây cà chua? Cách bón phân như thế nào để cho năng suất cao?

Đáp:

(KS. Nguyễn Thị Nghiêm, TS. Trần Thị Ba): Bệnh héo xanh trên ớt và ngủ ngày trên cà chua có những mối liên quan với nhau vì cà chua và cà có cùng một họ cà. Bệnh héo xanh do vi khuẩn gây ra, bà con nên theo dõi đồng ruộng thường xuyên để phát hiện sớm và phòng trị kịp thời. Một biện pháp rất hiệu quả là gom những xác bã của những cây bệnh trên ruộng đem tiêu hủy. Ngoài ra, bà con cần lên liếp cao cho đất thông thoáng, tăng cường phân chuồng khi cần thiết có thể luân canh với cây trồng khác không phải là cây họ cà.

Hiện nay, chưa có giống kháng mà chủ yếu là biện pháp canh tác. Một biện pháp được nhiều bà con nông dân ở ĐBSCL áp dụng rất nhiều là tháp gốc. Có thể dùng gốc cà chua, cà tím vì đã được nghiên cứu tuyển chọn chống chịu tốt. Để phòng trị bệnh do vi khuẩn bà con có thể sử dụng một số thuốc: Kasuran, Starner,...

Bệnh ngủ ngày trên cà chua do hai nguyên nhân: thứ nhứt là nấm từ đất tấn công vào rễ làm cho hệ mạch dẫn truyền cây tắc nghẽn nên không hút nước làm cây bị héo và chết từ từ. Thứ hai là do vi khuẩn thường làm cây chết nhanh hơn. Tùy theo tình trạng cây của bà con mà có cách xử lý phù hợp. Nếu do nấm thì bà con có thể sử dụng một số loại thuốc để phòng ngừa như Appencarb, Tilt, Copper B... hoặc bà con có thể dùng chế phẩm vi sinh Trichoderma. Nếu do vi khuẩn thì có thể phòng trị giống như trên ớt.

Tùy theo giống cà chua có thời gian sinh trưởng dài hay ngắn mà lượng phân bón khác nhau, trung bình 100kg16-16-8 đối với giống hữu hạn, còn giống vô hạn khoảng 120kg 16-16-8/1.000m2. Bên cạnh đó, bà con có thể sử dụng thêm 10-15kg Chloruakali, 10-15kg Nitrat Cancium, chia làm 4 lần bón, một lần bón lót và 3 lần bón phân tống, mỗi lần khoảng ¼ tổng lượng phân. Riêng phân Chlorua canxi bà con sử dụng ở giai đoạn thu hoạch trái giúp cho trái chín đẹp, cứng. Phân Nitrat Cancium có tính chất vôi, chất cancium rất cần cho cà chua và ớt nếu không đủ sẽ gây thối đít trái, không bán được. Do đó bà con nên sử dụng vôi để bón cho cây cà chua tương đối nhiều, khoảng 100-120kg vôi bón lót. Trong quá trình trái phát triển nếu thấy dưới đít trái cà hơi khô thì lập tức mua chlorua canxi phun ngay, liều lượng 30-40gr/bình 16 lít, phun cách khoảng 10 ngày/lần sẽ giảm tình trạng thối đít trái.

Hỏi:

Bắp không có hạt là do nguyên nhân nào do phân bón hay thời tiết, cách khắc phục như thế nào?

Đáp:

(ThS. Phan Thị Bé): Trồng bắp không có hạt do nhiều nguyên nhân: Nhiệt độ trên 300C làm cho cây khó khăn trong việc hút nước để tăng khả năng sinh trưởng. Nước: trong giai đoạn phân hóa cờ (khoảng nửa tháng trước khi trổ cờ) thì cây bắt đầu phun râu và thụ phấn xong bắt đầu tạo hạt, giai đoạn này cây cần lượng nước bằng ¾ tổng lượng nước cho cả nhu cầu sinh trưởng. Nếu thiếu nước trong giai đoạn này thì sẽ trở ngại cho việc thụ phấn cũng như là tạo hạt, tỷ lệ cây không trái và trái bị thiếu hạt rất nhiều làm ảnh hưởng đến năng suất. Do sâu ăn râu trong giai đoạn bắp phun râu.

Ở ĐBSCL, nhiệt độ ít ảnh hưởng tới khả năng làm bắp lép hạt cũng như lịch thời vụ không bị khắc nghiệt như ở vùng cao. Mà chủ yếu phải đủ lượng nước trong giai đoạn cây tạo trái và xử lý sâu ăn râu trong giai đoạn bắp phun râu.

Hỏi:

Khi ghép cà chua trên gốc cà tím có giữ được phẩm chất của cà chua hay không? Phương pháp trồng dưa hấu ghép bầu là rất tốt còn khi trồng bầu thì nên ghép trên gốc gì?

Đáp:

(TS. Trần Thị Ba): Cà chua ghép trên gốc cà tím có thể làm thay đổi chất lượng trái. Tuy nhiên, khi áp dụng phương pháp này bà con nên liên lạc những cơ sở nghiên cứu vì nơi đây đã có tiếp nhận kỹ thuật ghép gốc và có những gốc ghép tốt được nghiên cứu có tính kháng bệnh cao, khi làm gốc ghép cho cà chua không những làm giảm bệnh, tăng năng suất mà còn tăng chất lượng trái.

Việc ghép dưa hấu trên gốc bầu, thường bà con lấy gốc bầu địa phương có tính sinh trưởng mạnh, ít bị bệnh ghép lên do đó khi tổ hợp gốc và ngọn lại cho trái chất lượng không cao. Thời gian gần đây, chúng tôi có sử dụng gốc ghép nhập từ nhật, Đài Loan trên cây dưa lê cho thấy độ ngọt trái dưa lê khi ghép gốc bầu của Nhật cao hơn gốc ghép bầu địa phương một độ đường.

Việc dùng gốc bầu, bí để ghép là muốn tận dụng khả năng kháng bệnh tốt, sinh trưởng khỏe để ghép lên ngọn dưa hấu có chất lượng, hiệu quả kinh tế cao nhưng khả năng chống chịu bệnh kém. Còn cây bầu, bí rất khỏe nên chúng ta không cần chọn gốc gì để ghép và cũng chưa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề này.

Tóm lại để trồng màu trên nền đất lúa mùa khô đạt hiệu quả, bà con cần chú ý:

- Chọn đất có đủ điều kiện canh tác: đủ nước ngọt để tưới, ít nhiễm phèn nhiễm mặn...

- Chọn loại rau phù hợp: đất phù sa ven sông, rất tốt thì có thể trồng các loại rau ăn lá, ăn củ. Còn đất hơi xa sông, hơi bị phèn thì có thể trồng bí đỏ, dưa hấu… Bà con nên tìm hiểu đặc tính của loại cây mà mình muốn trồng để chuẩn bị những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây, đồng thời cũng nên biết những đối tượng sâu bệnh chính để chúng ta đối phó.

- Áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến như màng phủ khổ lớn để trồng các loại rau màu không cần phải tưới nước, hoặc rau ăn lá thường sâu ăn hại nhiều bà con có thể sử dụng lưới thấp để che cũng khống chế tốt một số loại côn trùng. Dùng chế phẩm Trichoderma đưa vào đất để khống chế mầm bệnh trong đất.

Nguồn:CTOL-bannhanong.vietnetnam.net (6/3/2006)


° Các tin khác
• Rừng Dó Bầu-trầm hương trên đất Bảy Núi- An Giang.
• Bánh gio, mật mía: phong vị Hà Tây.
•  Xuất khẩu nông, lâm sản đạt trên 1 tỷ USD .
• Gần 22.440 ha rừng ngập mặn đã được trồng ven biển.
• Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục giảm.
• Trồng rong sụn - nghề hấp dẫn ngư dân.
• Trồng thông ba lá.
• Indonesia: Quốc hội không điều tra nhập khẩu gạo từ Việt Nam.
• Nữ hoàng hoa Nghi Tàm
• Nhật sẽ đầu tư sản xuất nhiên liệu từ dừa ở Bình Định .
• Trồng đậu tương xen - giải pháp chống xói mòn trên đất đỏ Bazan.
• Tình hình cây trồng công nghệ sinh học, cây chuyển gien trên thế giới năm 2005
•  Khuyến cáo nông dân Phú Yên không trồng lúa tăng vụ.
• Cây bông lai Điện Biên:Niềm tin trước mùa gieo hạt.
• Cơn mưa vàng cho mùa khô Nam Tây Nguyên.
• Gạo ĐBSCL vươn lên tầm cao quốc tế.
• Năm 2006:được phép xuất khẩu tối đa 5 triệu tấn gạo.
• Đồng Nai:Trồng khổ qua theo mô hình mới lãi gấp 10 lần trồng lúa
• Diễn biến giá đường trong nước tháng 2/2006 và dự báo.
• Gía mủ cao su VN thị trường nội địa,xuất khẩu vẫn tăng.
• Thanh Hoá:Xây dựng mô hình sản xuất lúa sạch.
• Trồng nấm làm giàu.
• 2.100 tỷ đồng phát triển lâm nghiệp.
• Kỹ thuật sạ ngầm cho lúa trên đất phèn ở đồng bằng sông Cửu Long.
• Canh tác lúa gieo thẳng ở phía Bắc.
• Bến Tre giải bài toán nguyên liệu dừa.
• Sơn La: huyện Mộc Châu trồng thành công giống hoa ly và phong lan.
• Phú Yên: tiếp tục trừ bọ cánh cứng hại dừa bằng ong ký sinh.
• Người Mông ở Hà Giang làm giàu từ cây mận hậu.
• Gaọ xuất khẩu VN:tín hiệu tăng chấtt và lượng.

 

Trang web được thiết kế và lưu trữ tại VietnamNetweb